Gran tiburón branco, de Samuel Solleiro

Esta obra está composta por un conxunto heteroxéneo de relatos que hai que celebrar. En primeiro polo desenfado, case descaro, con que están escritos, o que permite desfrutar dunha lectura divertida que se consome moito antes do que un quixera. En segundo, porque nos ofrece un marco humorístico moi sutil, como unha elegante piscadela en que o sexo e os misterios máis banais da vida se fan pasar por experiencias transcendentais, o que, paradoxalmente, non está tan lonxe da realidade se admitimos que a profundidade do sentido da vida é menos algo obxectivo do que unha perspectiva persoal. En terceiro, porque a aparente simplicidade da lingua literaria, que estilisticamente case pasa desapercibida, así como a trivialidade da maioría dos acontecementos argumentais, fan unha masa sólida e no entanto lixeira que sen dúbida denota unha mestría no oficio narrativo. Samuel Solleiro semella que coñece ben que e como pretende escribir, e iso indica unha personalidade na escrita e un punto de vista persoal na creación de mundos posíbeis, características que sen dúbida definen a consolidación dunha obra literaria.

Como nota final temos que advertir que, aínda que semellan todos os relatos inéditos, o titulado Caída de Abraham Rosenblath foi xa publicado en 2011 no volume De eirugas a bolboretas, que recolle seis dos relatos premiados no Certame de Narracións Breves “Manuel Murguía” de Arteixo.

Alfredo Ferreiro {O levantador de minas}

Reto do seu puño e letra

Adiantan no limiar Helena González e María do Cebreiro Rábade, editoras deste libro, cal sería a esencia de “Canon y subversión. La obra narrativa de Rosalía de Castro”: convidar á relectura dunha obra cuxa complexidade resulta un reto. Se un certo desconcerto semellou acompañar a recepción crítica da prosa de Rosalía de Castro, con loables excepcións entre as que se atopa Pilar García Negro, serán estas páxinas as que nos conviden a reler a novelística de Rosalía no seu conxunto, poñendo a atención no seus trazos de pioneira do feminismo literario.

Sequera de xeito sintético, e seguindo as verbas das editoras, e tamén colaboradoras, non podemos deixar de mencionar as aportacións das nove especialistas que participan nesta obra. Catherine Davies abre o libro cun capítulo panorámico sobre a producción rosaliana; Dolores Vilavedra analiza algunhas das tensións autoriais que se establecen a consecuencia dos procesos de canonización; Joana Masó fálanos sobre as declinacións da autoría na obra rosaliana, sobre que é unha autora para Rosalía; María do Cebreiro Rábade analiza o mito do progreso no proxecto cultural rosaliano; Margarita García Candeira céntrase en “La hija del mar”: a singular poética do deserto e a utopía; Helena Miguélez Carballeira afonda na crítica social e política de “El caballero de las botas azules” entendida como texto antisistema; María Xesús Lama estuda a cuestión da musa andróxina e o cabaleiro das botas azuis como defensa da rexeneración; Isabel Clúa adéntrase nos novos espazos do gótico en “El caballero de las botas azules” e, seguindo os rastros do gótico, Helena González achégase a “El primer loco” como novela fantástica coas conexións intertextuais con outros autores dese xénero que influiron en Rosalía.

Dende a mesmísima portada, na que vemos un manuscrito de Rosalía, esas palabras do seu puño e letra!… ata rematar a lectura deste volume de ensaios, mergullámonos no desafío que é achegarse, dende un crisol de sensibilidades, a unha narrativa incómoda, que habita na excepcionalidade e na vindicación. Literatura que conxuga crítica social e política, vindicación total, coa crítica aos modelos literarios do seu tempo, con máis vindicación e máis sarcasmo canto máis rancios eles fosen. Sedutor reto, abofé.

Laura Caveiro (Publicado no suplemento “Faro da cultura” do Faro de Vigo o 17 de maio de 2013)

Unha heroína por descubrir

Resulta difícil, despois do enorme gozo que a súa lectura produce, clasificar Verde oliva. É sen dúbida unha novela histórica, ben situada no marco dos acontecementos da revolución cubana; é tamén unha intensa novela de espías, onde se nos mostran os pormenores das actividades que os revolucionarios desenvolveron nas urbes contra o poder de Batista, así como as súas manobras de ocultamento; é a autobiografía dunha muller que participou na súa adolescencia en accións que en varias ocasións estiveron a punto de custarlle a vida. Porén, a carón dos datos exactos e singulares de quen viviu con intensidade un dos maiores acontecementos políticos de Occidente, subxace na obra unha humanidade que, habilmente temperada por Xavier Alcalá, cataliza no relato a profundidade emocional da verdadeira literatura.
Mariana pertence á burguesía media-alta da Habana. Detesta os abusos do poder autoritario de Baptista e decide apoiar na cidade o proceso revolucionario mediante a transmisión de información secreta e a recadación de fondos para o confronto militar. Era unha fina flor que gozaba de estudar inglés e acudir ás festas con elegantes vestidos e zapatos altos, mais axiña se revelarán a súa valentía e un compromiso invulnerábel co pobo que a acolleu. Unha vez estes valores florecen no relato, estamos ante o testemuño dunha auténtica heroína inmersa nun ambiente prebélico de densa e perigosa espionaxe urbana […]. {Ler máis en O levantador de minas}

Con enteireza e sinceridade. Agardando o 14 de abril

As fracturas vitais que encerran os recordos de quen sendo unha adolescente vive a separación, para sempre, da súa familia, e a enteireza de quen olla cara a atrás con ánimo sereno, latexan, compasadamente coa soidade, nas memorias de Teresa Alvajar López. Tamén a valentía de sobrevivir ás dificultades e o agradecemento para quen o merece. Ofrecénos as súas memorias a menor dos catro fillos que tiveron César Alvajar, quen participou en 1936 na campaña do Estatuto de Galiza, e Amparo López Jean, muller de enorme mérito que loitou polos seus ideais dende a pertenza ás Irmandades da Fala e ao Partido Galeguista. Cando entramos no escuro bosque onde cabe unha vida, de entre as lembranzas hai unha que se significa, a da filla que no cemiterio de París escoita as tres palabras que resumen a vida do seu pai: liberdade, verdade e exilio.

Ao ofrecernos este libro, dende a cerna do seu coñecido compromiso, afirma Edicións Laiovento que non vai deixar indiferente a ninguén. Parabéns a Teresa Alvajar López, e á profesora Aurora Marco que con rigorosa habelencia se encargou da edición do texto, por nos achegar, ao carón do tempero dun espírito que reconforta, a intrahistoria e a historia dunha época que, de certo, a ninguén deixa indiferente.

Laura Caveiro (publicado no suplemento Faro da Cultura do 11 de abril de 2013)

Begoña Caamaño e Manuel Álvarez Torneiro recibirán o Premio da crítica española

O pasado sábado día trece de abril, en Ponferrada, foron dados a coñecer os Premios da crítica  española en lingua galega, que corresponden a:

POESÍA:
Os ángulos da brasa, de Manuel Álvarez Torneiro, editado na “Faktoría K de libros” da Editorial Kalandraka.
NARRATIVA:
Morgana en Esmelle, de Begoña Caamaño, editado por Galaxia.